Bir hekime ilaç dozu söyleyen her araç, aslında iki ayrı iddiada bulunur: "bu doz doğrudur" ve "bu dozu şuradan aldım". İkincisini söylemeyen araç, birincisini de söyleyemez.
Şifa AI'ın reçete kartında bu iki iddia birbirinden ayrılmış durumda ve ekran hangisinin hangisi olduğunu açıkça yazıyor.
Kartta ne nereden geliyor?
TİTCK kayıtlarından gelen: ilacın ürün adları ve resmî ürün bilgisine (KÜB) giden bağlantı. Kartın altındaki satırda ürün adını ve tarihli kaynağı görürsünüz; bağlantıya tıklayıp resmî belgeye kendiniz bakabilirsiniz.
Modelin ürettiği: doz satırı, kontrendikasyonlar ve etkileşim metni. Kart bunun için ayrı bir uyarı taşıyor:
Bu listedeki doz, kontrendikasyon ve etkileşim metinleri yapay zekâ tarafından üretilmiştir; resmî ürün bilgisine karşı doğrulanmamıştır.
Bu cümle uygulama metnidir; model çıktısı onu yumuşatamaz, silemez.
Neden böyle bir ayrım?
Çünkü alternatifi iki kötü seçenekten biri olurdu.
Birincisi: dozu hiç göstermemek. O zaman hekim ekranı kapatıp başka yere bakar; araç, kullanıldığı en yoğun anda işe yaramaz hâle gelir.
İkincisi: dozu gösterip kaynağını belirsiz bırakmak. Bu, bir sohbet kutusunun kendinden emin bir doz söylemesinden farksızdır — ve hata biçimi de aynıdır: kendinden emin uydurma.
Üçüncü yol, gösterdiğini göstermek ve neyin doğrulanmadığını söylemektir. Bir aracın kıymeti, emin olduğu yerde değil, emin olmadığı yeri söylediğinde belli olur.
Sohbetteki ilaç kartı ile farkı
Uygulamanın sohbet tarafında ayrı bir kart var: orada doz, kontrendikasyon ve etkileşim bölümleri doğrudan TİTCK'nin KÜB metninden, kelimesi kelimesine geliyor; altında resmî PDF'in bağlantısı duruyor. Bilgi tabanında olmayan bir bölüm için "bilgi tabanımızda yok" yazıyor — uydurmuyor.
Yani iki farklı yerde iki farklı taahhüt var ve her ekran kendi taahhüdünü kendi üstünde yazıyor. Hangi ekranda olduğunuzu ekranın kendisinden anlarsınız.
Sonuç
Nihai karar hekimindir — bu cümle sayfanın altında bir yasal uyarı olarak durmuyor, ürünün çalışma biçimi. Reçeteyi siz yazarsınız; araç size neyi göz önünde bulundurmanız gerektiğini ve o bilginin nereden geldiğini gösterir.
